قرارداد پیمانکاری، قراردادی است که طبق آن کارفرما، انجام عملی با شرایط مشخص و در مقابل وجه معین و در مدت مشخص را به شخص حقیقی یا حقوقی که پیمانکار نامیده می شود واگذار می نماید.

به ‌بیان‌دیگر قرارداد پیمانکاری به تنظیم روابط میان کارفرما و پیمانکار مربوط‌ می‌شود. در یک قرارداد پیمانکاری کارفرما یک طرف قرارداد قرار دارد و مفاد ذکر شده در قرارداد را بر اساس اسناد و مدارک خاص به پیمانکار ارائه می دهد . پیمانکار نیز یک شخص حقیقی یا حقوقی است که در طرف دیگر قرارداد پیمانکاری قرار دارد و اجرای موضوع قرارداد بر اساس اسناد و مدارک را بر عهده دارد.

کاربردهای قرارداد پیمانکاری

قرارداد پیمانکاری انواع مختلفی دارد و طیف وسیعی از موقعیت­‌های کاری را در بر میگیرد. از قرارداد پیمانکاری برای برون سپاری کارها استفاده میشود.  قراردادهای ساخت و ساز، تولید و تهیه و تدارک کالا، حمل و نقل و …. از انواع قرارداد هایی هستند که به شکل پیمانکاری تنظیم میشوند اما محدود به این موارد نمی باشد. هرگاه کارفرما بخواهد کاری را به دیگری سپرده و دیگری کار را به هزینه خودش پیش ببرد و در مواعد زمانی مقرر مقدار پول مشخصی را در ازای فعالیت و هزینه‌هایی که متحمل شده دریافت کند از قرارداد پیمانکاری استفاده می شود.

به طور نمونه اگر استارتاپی قصد داشته باشد برای تامین اینترنت یا شبکه قراردادی ببندد و از خدمات دیگری استفاده کند می تواند از قرارداد پیمانکاری استفاده نماید. قرارداد توسعه نرم افزار و طراحی سایت نیز در صورتی که در برابر مبلغ مقطوع صورت گیرد، قرارداد پیمانکاری محسوب می شود.

به دلیل طبیعت موقت یا غیرمستمر بعضی امور، لازم است تا رابطه کاری به شکلی موردی یا معین باشد که در این موارد منفعت استفاده از قرارداد پیمانکاری بیشتر است. پس به طور مختصر می­‌توان گفت قرارداد پیمانکاری مختص امور پروژه‌­ای و غیرمستمر است. در قرارداد پیمانکاری پیمانکار در کل طول پروژه از ابزار و وسایل خلاقیت و ابتکار شخصی خود استفاده می کند. معمولاً  زمانی از قرارداد پیمانکاری استفاده میشود که انجام کار و پروژه معین مد نظر باشد و کاربرد آن در پروژه های بزرگ تر بیشتر است.

اصول تنظیم قرارداد پیمانکاری

هر قرارداد شرایط عمومی و شرایط اختصاصی دارد. شرایط عمومی هر قرارداد پیمانکاری در واقع عبارت از تعهدات طبیعی غیرقابل تغییر و عام حاکم بر قرارداد است که به طرفین قرارداد تحمیل می‌شود و حقوق و تکالیف طرفین را مشخص می‌کند و جنبه عمومی دارد و باید در تمامی قرارداد های پیمانکاری رعایت شوند و نمی توان بر خلاف آن توافق کرد.

با توجه به پیچیدگی قراردادهای پیمانکاری بزرگ پیش بینی تمام شرایط و حالت های احتمالی که ممکن است رخ بدهد برای طرفین مشکل است؛ به همین دلیل در موافقتنامه پیمان شرایط ذکر شده است. شرایط اختصاصی پیمان شرایطی است که طرفین با توافق یکدیگر در قرارداد درنظر میگیرند که مطابق ماده ۴ موافقتنامه شرایط عمومی پیمان موارد درج شده در شرایط خصوصی هیچ گاه نمی تواند مواد شرایط عمومی را نقض کند.

مستفاد از ماده ۲۱۹ قانون مدنی که اصل بر لازم الاجرا بودن قراردادهاست قراردادهای پیمانکاری لازم و غیرقابل فسخ هستند. دستورالعمل شرایط عمومی پیمان نیز که بر کلیه‌ قراردادهای پیمانکاری دولتی حاکم است موارد فسخ قرارداد را در ماده‌ی ۴۶ تصریح نموده که در صورت محقق شدن هر یک از موارد ذکر شده قابل فسخ است. بدین ترتیب، هیچ‌یک از طرفین در غیر موارد مذکور، حق فسخ قرارداد را نخواهند داشت.

در قرارداد پیمانکاری مانند سایر قراردادها باید طرفین قرارداد، موضوع قرارداد، مبلغ قرارداد و نحوه پرداخت، تعهدات طرفین قرارداد و ضمانت اجرا مشخص باشد. تعیین حدود عملیات و پروژه یکی از مهم‌ترین قسمت‌های این قرارداد است که معمولاً در فایل پیوست قرارداد دقیقاً تعیین می شود که امری فنی است و شخصی که دانش فنی دارد باید آن را تعیین کند. ضمن آن ممکن است جدول زمان‌بندی اجرا هم ذکر شود.

اهمیت جدول زمان بندی در مبلغ قرارداد و نحوه پرداخت است زیرا مبلغ قرارداد به صورت مرحله ای و متناسب با انجام پروژه پرداخت می شود. بخش مهمی از هر قرارداد را مواد مربوط به تعهدات طرفین دربر می‌گیرد. در این مواد حدود مسئولیت طرفین مشخص می‌گردد.

برخی از مهم ترین تعهدات طرفین در قرارداد پیمانکاری عبارتند از تعهد پیمانکار مبنی بر اینکه پرسنل خود را نزد بیمه تامین اجتماعی بیمه کند و حقوق و مزایای آن را مطابق قانون کار به آنان پرداخت کند. بین کارگران و پیمانکار در کارگاه رابطه کارگری-کارفرمایی وجود دارد و پیمانکار به عنوان کارفرما مکلف است کارگران شاغل خود را بیمه کند و کارفرما مکلف است در قرارداد با پیمانکاران، آن ها را ملزم به بیمه نمودن کارگران شاغل و پرداخت حق بیمه آنها نماید و جهت تضمین ۵ درصد بهای کل پیمان را مطابق با ماده ۳۸ قانون تامین اجتماعی تا ارائه مفاصا حساب تامین اجتماعی نزد خود نگه دارد. باید به این مسئله توجه داشت رابطه ای بین پیمانکار و کارفرما وجود ندارد و بدین ترتیب مشمول قانون تامین اجتماعی و قانون کار نبوده و کارفرما مسئولیتی نسبت به بیمه کردن پیمانکار ندارد.

جبران هرگونه خسارات و زیان های وارده به پرسنل پیمانکار در طول مدت اجرای قرارداد به عهده پیمانکار خواهد بود. همچنین پیمانکار متعهد می­شود چنان­چه در جهت اجرای موضوع قرارداد هرگونه حادثه­ای منجر به خسارت به اموال یا صدمه بدنی ثالث رخ دهد، کارفرما هیچ­گونه مسئولیتی ندارد و مسئولیت به طور تمام و کمال برعهده پیمانکار است.

پیمانکار متعهد می شود که به صورت منظم و مطابق با برنامه کاری ای که به کارفرما اعلام کرده است، فعالیت نموده و در صورت عدم رضایت کارفرما از روند کاری پرسنل، پیمانکار متعهد به رفع مشکل ایجاد شده از جمله جایگزینی بلافاصله پرسنل خود بنا به درخواست کارفرما می‌باشد. بنابراین کارفرما میتواند در انجام اموری که پرسنل انجام می دهند نظارت و مدیریت غیرمستقیم داشته باشد. پیمانکار حق واگذاری تمام یا قسمتی از کار را بدون اجازه کارفرما به غیـــر نخواهــد داشت. موارد مهم دیگری هم وجود دارد که طرفین با توجه به نیاز خود میتوانند در قرارداد پیمانکاری مورد توجه قرار دهند.

اصولا، در قرارداد های پیمانکاری ناظر قرارداد تعیین می شود. ناظر شخص حقیقی یا حقوقی است که برای نظارت بر اجرای کار, در چارچوب اختیارات تعیین شده در اسناد و مدارک پیمان از سوی کارفرما به پیمانکار معرفی می شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *